
به گزارش سرويس دفاع و امنيت مشرق، پس از سالها مذاکره، کشمکش و تکذيب و تاييد، بالاخره پس نزديک به يک دهه وقفه، سامانه اس 300 سفارش داده شده توسط ايران تحويل نيروهاي مسلح کشورمان شد و براي اولين بار در جريان رژه روز ارتش در 29 فروردين ماه امسال بود که بخش هاي عمدتا شامل کشنده ها و سامانه هاي راداري اين سامانه به نمايش عمومي در آمد.
سيستم هاي خاص روسي براي سامانه سفارشي ايران
با تحليل تصاوير منتشر شده از رژه نيروهاي مسلح مشخص شد حداقل بخشي از سامانه هاي تحويل شده به ايران از جمله سيستم هاي خاص و جديد ساخت روسيه هستند که با مدل هاي معمول سامانه اس 300 تفاوت دارند.
يکي از سامانه هاي به نمايش درآمده در جريان اين رژه که به شکل يک کانتير بزرگ سبز رنگ بود، به نظر سامانه کنترل و فرماندهي دفاع هوايي UNIVERSAL مي رسيد. دو نکته جالب درباره اين سامانه وجود دارد؛ اول اينکه مدل صادراتي اين سامانه که UNIVERSAL-1E نام داشته و در برخي از نمايشگاه هاي دفاعي روسيه نيز به نمايش درآمده است، مدلي بسيار کوچکتر از گونه به نمايش درآمده در ايران است.
در معرفي ويژگي هاي سيستم فوق اعلام شده است که اين سامانه قادر است حجم بالايي از اطلاعات مربوط به شرايط آسمان نبرد را در فواصل مختلف از منابع گوناگون دريافت کرده و علاوه بر ايجاد يک صحنه واضح از ميدان نبرد هوايي براي فرماندهان، اين اطلاعات را با ساير واحدهاي هوايي و پدافندي نيز به اشتراک بگذارد.
در تصاوير مربوط به رژه روز ارتش، يک سامانه رله ارتباطي هم مشاهده شد که بر روي يک شاسي Kamaz 5350 قرار داشت و در سيستم دفاع هوايي S-350E Vityaz نقش رله ارتباطي ما بين پرتابگرهاي موشکي، رادار و پست فرماندهي را بر عهده دارد.
نکته مهم ديگر اين است که اين سامانه تا به آن زمان به ارتش روسيه تحويل نشده بود و منابع روسي اعلام کرده اند تحويل اولين نمونه از اين موشک ها در سال 2016 به ارتش روسيه آغاز مي شود.
همچنين در جريان اين رژه رادار 64N6E Big Bird در حالت بسته به نمايش درآمد. نکته اصلي در اين رابطه، اين مسئله است که اين رادار داراي چندين مدل بوده و در مدلهاي مختلف سامانه اس 300 به کار مي رود. در عين حال بخش ديگري از واحد کنترلي اين رادار نيز در جريان رژه به نمايش درآمده بود که به دليل وجود زائده اي در بالاي آن و تطبيق آن با تصاوير موجود در فضاي مجازي مي توان اين احتمال را مطرح کرد که رادار مورد نظر مربوط به سامانه S-300 PMU-2 باشد.
اين رادار که ملقب به "پرنده بزرگ" است به نوعي به عنوان سامانه ايجيس زميني شناخته مي شود و در حقيقت در کلاس رادار معروف نيروي دريايي آمريکا قرار دارد. البته بايد به اين نکته نيز اشاره کرد که ميزان برون دهي اين رادار در مقايسه با ايجيس آمريکايي 30 درصد بيشتر است.
اين رادار از توان مقابله بسيار بالا در برابر جنگ الکترونيک برخوردار بوده و مي تواند حدود 200 هدف را کشف کرده و همزمان رهگيري اهداف مورد نظر براي 12 هدف را ادامه داده و اطلاعات لازم را به رادار کنترل آتش منتقل کند.
نکته ديگر نيز مشاهده اتاقکي در جريان رژه بود که شباهت بسيار زيادي با اتاقک فرماندهي و کنترل سامانه S-400 داشت. البته اين سامانه فرماندهي توان شبکه شدن و کنترل ديگر سامانه هاي پدافندي مثل اس 300 را نيز دارد اما به طور استاندارد و در تصاوير منتشره از سامانه اس 400، جزء اجزاي رسمي آن محسوب مي شود.
موشک ها؛ حلقه مفقوده سامانه تحويلي به ايران
اما مشخص شدن نوع موشک هاي مورد استفاده در سامانه سفارش داده شده توسط ايران، مسئله اي است که از همان زمان هم ذهن بسياري از کارشناسان و علاقمندان به اين حوزه را به خود مشغول کرده بود؛ خصوصا با توجه به اينکه بخشي از سامانه هاي تحويلي به ايران متفاوت از نمونه هاي صادراتي بودند اين گمانه زني ها همچنان ادامه داشت و دارد.
اما اخيرا موسسه تحقيقات صلح بين المللي استکهلم " Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) "در کشور سوئد به انتشار ليستي اقدام کرده است که به صورت مصداقي و مشخص، در آن به نوع موشک هاي صادر شده به ايران اشاره شده است.
اين موسسه سوئدي را مي توان يکي از مراکز بسيار مهم در حوزه مطالعات در بحث مسائل نظامي شمرد. آمار بسيار دقيق و با جزئيات فراواني هر ساله توسط اين موسسه خصوصا در بحث مبادلات تسليحاتي کشورها منتشر مي شود. اهميت اين موسسه تا به آنجاست که در سال 2011 ميلادي از نظر جايگاه و اثرگذاري رديف هاي اول را در اعتبار سنجي هاي جهاني از آن خود کرده است.
بر اساس اين گزارش مورد ادعاي موسسه مذکور، جمهوري اسلامي ايران 150 تير موشک از مدل 48N6 را از روسها تحويل گرفته است. نکته اينجاست که اين موشک هم از چندين مدل برخوردار بوده و دقيقا نمي توان گفت کدام مدل از آنها به ايران تحويل شده است.
نوع موشک هاي تحويلي به ايران در گزارش موسسه سوئدي
موشک مورد نظر در مدل پايه (گاهي اين مدل با اسم 48N6E نيز شناخته مي شود) بردي در حدود 150 کيلومتر داشته و سرعت آن در حدود 2000 متر بر ثانيه است. سيستم هدايت اين موشک به صورت ترکيبي بر پايه هدايت نيمه فعال راداري و هدايت فرمان راديويي است. مدل 48N6E2 اين موشک نيز داراي همين سرعت و برد درگيري حدودا 200 کيلومتر است.
اين مدل با برد 200 کيلومتر و ارتفاع درگيري حدودا 27 کيلومتر، موشکي است که معمولا براي خانواده اس 300 پي ام يو 2 توسط روسها عرضه مي شود.
موشک 48N6E2 درون تيوب برش خورده
موشک 48N6E3 درون تيوب برش خورده
همچنين مدلي از اين موشک با نام 48N6E3 با برد 250 کيلومتر نيز وجود دارد که برد آن در حدود 250 کيلومتر است و در اصل براي استفاده در سامانه اس 400 توسعه پيدا کرده است که اين دو مدل آخر از اين خانواده از هدايت نيمه فعال راداري استفاده مي کنند.
تمام اعضاي خانواده اين موشک از توانايي درگيري با هواپيما، پهپاد، موشک هاي کروز و بالستيک برخوردار بوده و معمولا براي دفاع از تاسيسات استراتژيک صنعتي، نظامي يا سياسي مورد استفاده قرار مي گيرند. مسلما تا زمان انتشار تصاوير مربوط به آزمايش اين موشک در داخل کشورمان نمي توان مدل دقيق آن را معرفي کرد اما مشخصا در صورت صحت مطلب منتشر شده توسط اين مرکز معتبر سوئدي، مي توان انتظار داشت که سطح جديدي از توان دفاع هوايي براي کشور ما ايجاد شده که حتما دشمنان به خوبي از ويژگي هاي آن مطلع و در هراس هستند.
برچسب:
نویسنده: پویان خوشنام
تاريخ: جمعه
20 اسفند
1395 ساعت: 7:33